KHI CON NGƯỜI ĐÒI PHÉP LẠ, NHƯNG ĐỨC CHÚA TRỜI GỌI TRỞ VỀ BẰNG LỜI

Giô-na, Ni-ni-ve và “Dấu lạ Giô-na” trong Chúa Giê-xu Christ

Nền tảng Kinh Thánh: Giô-na 3:1–10; Thi Thiên 51; Giô-ên 2:12–13; Lu-ca 11:29–32

NGHỊCH LÝ CỦA LÒNG ĐẠO ĐỨC CÓ ĐIỀU KIỆN

Một trong những nghịch lý sâu sắc nhất của đời sống tôn giáo là: con người luôn khao khát “thấy” Đức Chúa Trời hành động, nhưng lại khước từ việc “nghe” Lời Ngài phán dạy. Khi đối diện với bế tắc, chúng ta dễ dàng đòi hỏi một dấu hiệu ngoạn mục, một phép lạ nhãn tiền hay một sự can thiệp tức thì. Thế nhưng, khi Lời Chúa vang lên lời kêu gọi ăn năn, từ bỏ tội lỗi và chấn chỉnh đường lối, con người lại tìm cách trì hoãn, thương lượng, hoặc trượt dài sang một hình thức đạo đức dễ chịu hơn.

Các bản văn Kinh Thánh của ngày Thứ tư Tuần 1 Mùa Chay đặt Hội Thánh trước một tấm gương thần học đầy sắc bén: dân ngoại bang Ni-ni-ve chỉ nghe lời rao giảng ngắn ngủi của tiên tri Giô-na mà hạ mình thống hối (Giô-na 3:1–10); trong khi đó, thế hệ đương thời của Chúa Giê-xu lại đòi hỏi thêm điềm lạ dù đang đứng trước mặt chính Đấng Mê-si (Lu-ca 11:29–32).

Trong trục đối chiếu này, Luật Pháp không chỉ tố cáo những tội lỗi luân lý, mà còn bóc trần một tội lỗi tinh vi hơn chốn sâu thẳm: Đòi Đức Chúa Trời phải thỏa mãn điều kiện của mình thay vì khiêm nhường đầu phục Lời Ngài. Và chính tại ranh giới ấy, Phúc Âm được công bố: Đức Chúa Trời không chỉ truyền lệnh ăn năn, Ngài ban cho nhân loại “dấu lạ Giô-na” trọn vẹn trong sự chết và sự phục sinh của Chúa Giê-xu Christ để cứu chuộc và tái tạo con người.

I. NỀN TẢNG KINH THÁNH: TỪ LỜI CẢNH BÁO ĐẾN SỰ TRỞ VỀ ĐÍCH THỰC

1. Giô-na 3:1–10 — Khi một thành phố ngoại bang nghe Lời

Bản văn Giô-na 3 trình bày một thực tế gây chấn động: một dân ngoại không thuộc giao ước Sinai lại đáp ứng mãnh liệt trước lời cảnh báo của Đức Chúa Trời. Thông điệp của Giô-na mộc mạc và không hề tô điểm: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-ve sẽ bị phá hủy.” Dẫu vậy, chính lời công bố phán xét tàn khốc ấy lại trở thành phương tiện để Đức Chúa Trời đánh thức lương tâm của cả một đế chế.

Kinh Thánh xác nhận sự ăn năn không nằm ở nghi thức khoác áo sớ hay rắc tro bề ngoài, mà ở sự chuyển hướng cuộc đời: “Đức Chúa Trời thấy việc họ làm, tức là họ từ bỏ đường lối gian ác mình” (Giô-na 3:10).

2. Thi Thiên 51 — Cuộc đại phẫu của tâm hồn

Đa-vít không xem sự ăn năn như một chiến thuật để giảm nhẹ hậu quả, mà là sự tan vỡ hoàn toàn trước mặt Đấng Thánh Khiết. Ông không xin một hình thức tôn giáo thay thế, nhưng nài xin một công trình tái tạo từ bên trong: “Đức Chúa Trời ôi, xin dựng nên trong con một lòng trong sạch” (Thi Thiên 51:10).

Bài học cốt lõi cho đức tin hôm nay: Ăn năn thật không khởi đi từ những biểu hiện tôn giáo, mà từ sự chân thật của lòng người trước ánh sáng của Chúa.

3. Giô-ên 2:12–13 — “Hãy hết lòng trở về”

Tiên tri Giô-ên khắc họa chiều sâu của sự thống hối. Động lực để trở về không chỉ là nỗi khiếp sợ trước sự phán xét, mà là sự nương cậy vào bản tính của Đức Chúa Trời: “Vì Ngài nhân từ, hay thương xót, chậm giận, giàu tình yêu thương.” Ở đây, Luật Pháp (đánh thức cơn mê) và Phúc Âm (kéo tội nhân trở về) hòa quyện hoàn hảo trong hành động cứu rỗi của Ngài.

II. LU-CA 11:29–32: CĂN BỆNH ĐÒI “ĐIỀM LẠ” CỦA MỘT THẾ HỆ

Chúa Giê-xu đưa ra một chẩn đoán thần học thẳng thắn khi gọi thế hệ của Ngài là “dòng dõi gian ác”. Vấn đề của họ không phải là thiếu bằng chứng (vì họ đang đứng trước Lời Nhập Thể), mà là ý chí khước từ sự đầu phục.

Chúa Giê-xu từ chối thỏa hiệp với logic trình diễn tôn giáo. Ngài tuyên bố: “Sẽ chẳng cho dấu lạ nào ngoài dấu lạ của Giô-na.” Nghĩa là, Đức Chúa Trời không cứu rỗi bằng cách chiều chuộng tính hiếu kỳ tâm linh, mà bằng một hành động cứu chuộc mang tính quyết định của lịch sử.

Minh triết từ bản văn: Gần chân lý hơn không đồng nghĩa với vâng phục hơn. Một cộng đồng có thể sở hữu nhiều Kinh Thánh, nghe nhiều bài giảng, tổ chức nhiều sự kiện thuộc linh, nhưng vẫn sống trong sự chai lì nếu tấm lòng khước từ sự trở về.

III. LUẬT PHÁP PHƠI BÀY ĐIỀU GÌ NƠI BẢN NGÃ CHÚNG TA?

Trong truyền thống Cải chánh, Luật Pháp không chỉ cấm đoán hành vi mà còn soi rọi những động cơ tôn giáo bóp méo. Ánh sáng của các bản văn trên vạch trần ba cạm bẫy phổ biến của một đời sống “đòi phép lạ thay vì nghe Lời Chúa”:

Biến đức tin thành một hợp đồng có điều kiện: “Nếu Chúa giải quyết bế tắc này, con mới tin.” Về bản chất, đây là nỗ lực bắt Đức Chúa Trời phải chứng minh năng lực trước khi con người chịu vâng phục. Đó là thái độ thử Chúa, biến đức tin từ sự đáp ứng Lời phán thành một cuộc mặc cả.
Săn lùng trải nghiệm thay vì đào sâu sự ăn năn: Không ít người khao khát những “cảm giác chạm đến” hay “dấu hiệu lạ” nhưng lảng tránh những bài giảng về tội lỗi, sự thánh hóa và kỷ luật vâng phục thường nhật. Họ muốn cảm giác bùng nổ, nhưng khước từ tiến trình biến đổi.
Dùng hoàn cảnh để định giá Đức Chúa Trời: Khi thuận lợi thì tung hô “Chúa ở cùng”, khi bĩ cực thì kết luận “Chúa không nghe”. Đức tin Cơ Đốc chân chính không được xây cất trên sự trồi sụt của hoàn cảnh, mà đâm rễ trên lời hứa của Đức Chúa Trời nơi Đấng Christ.

IV. “DẤU LẠ GIÔ-NA”: TỪ CẢNH BÁO ĐẾN CỨU CHUỘC TRỌN VẸN

“Dấu lạ Giô-na” không phải là một mật mã huyền bí, mà quy hướng về mầu nhiệm vĩ đại nhất: Sự Chết – Chôn – Sống Lại của Con Người (Ma-thi-ơ 12:39–40). Điều này mang ba ý nghĩa thần học tối quan trọng:

Thứ nhất: Đức Chúa Trời ban một dấu lạ mà tội nhân cần, không phải thứ tội nhân tò mò muốn có. Thập tự giá được ban xuống để bẻ gãy quyền lực tội lỗi, gọi mời con người quỳ gối trước ân điển.
Thứ hai: Phúc Âm không chỉ dạy đạo lý ăn năn, mà cung cấp năng lực cho sự ăn năn. Con người không thể tự tạo ra “một lòng trong sạch”; đó là công trình cứu chuộc của Đấng Christ và sự hành động của Thánh Linh.
Thứ ba: “Đấng hơn Giô-na” không chỉ rao báo án phạt, Ngài là Đấng gánh vác án phạt đó thay cho tội nhân. Luật Pháp nói lên sự thật về án phạt; Phúc Âm công bố án phạt ấy đã được trả xong.

V. LĂNG KÍNH THỰC TẠI: NHỮNG VÍ DỤ TRONG ĐỜI SỐNG HỘI THÁNH

Để bài học giáo dục đức tin thẩm thấu vào thực tại, hãy nhìn vào những tình huống nơi con người thích “đòi phép lạ” nhưng ngại “nghe Lời”:

Khủng hoảng gia đình: Cầu xin một phép màu hàn gắn hôn nhân, nhưng từ chối hạ mình, tha thứ, và từ bỏ sự nóng giận theo lời Kinh Thánh dạy (Ê-phê-sô 4).
Bế tắc tài chính: Tìm kiếm “lời tiên tri” về sự đột phá, nhưng không chịu thay đổi thói quen tiêu xài vô kỷ luật, thiếu trung tín hay bất chính trong công việc.
Đánh giá Hội Thánh: Chọn nơi nhóm lại dựa trên “hiện tượng lạ” hay “cảm giác mạnh”, bỏ qua việc đánh giá xem Phúc Âm của Chúa Giê-xu Christ có đang được giảng dạy cách trung tín và tội lỗi có được gọi đúng tên hay không.
Tĩnh nguyện cá nhân: Bỏ qua việc đọc Kinh Thánh hằng ngày vì “không thấy gì đặc biệt”, nhưng lại đam mê theo dõi các thuyết âm mưu, điềm báo, hay giấc mơ giật gân.

VI. LUẬT PHÁP VÀ PHÚC ÂM: TRỤC CÂN BẰNG YẾU TRỌNG

Một nền giáo dục đức tin trưởng thành phải cẩn trọng trước hai cực đoan:

Cực đoan Luật Pháp: Chỉ nhấn mạnh sự phán xét, dồn ép con người vào mặc cảm và đạo đức chủ nghĩa, biến sự ăn năn thành nỗ lực tự cứu.
Cực đoan Ân Điển Rẻ Tiền: Làm mềm hóa tội lỗi, bỏ qua lẽ thật về sự thánh khiết, khiến tín hữu tưởng rằng chỉ cần duy trì cảm xúc tôn giáo là đủ.

Sức mạnh của bản văn hôm nay nằm ở sự cân bằng: Luật Pháp khiến con người ngưng tự biện hộ; Phúc Âm khiến con người ngưng tuyệt vọng.

VII. KẾT LUẬN: KHƯỚC TỪ CƠN KHÁT PHÉP LẠ ĐỂ VÂNG PHỤC LỜI HẰNG SỐNG

Sự thay đổi của Ni-ni-ve không bắt nguồn từ một hiện tượng siêu nhiên ngoạn mục, mà từ việc họ tin Đức Chúa Trời và từ bỏ đường ác. Tội lỗi của thế hệ thời Chúa Giê-xu không phải là thiếu tinh thần tôn giáo, mà là đứng trước Cứu Chúa vẫn ngoan cố đưa ra điều kiện.

Đối với Hội Thánh hôm nay, nguy cơ lớn nhất không phải là thiếu thốn nội dung thuộc linh, mà là chúng ta trở nên quá quen thuộc với ngôn ngữ đức tin đến mức từ chối để Lời Chúa phẫu thuật và tái tạo đời sống mình.

Lời mời gọi vang lên không phải là: “Hãy tìm một phép lạ khác,” mà là: “Hãy trở về cùng Đức Chúa Trời hết lòng.” Nền tảng của sự trở về ấy chính là Chúa Giê-xu Christ — Đấng đã ban cho thế gian “dấu lạ Giô-na” trọn vẹn qua thập tự giá và ngôi mộ trống. Tại đó, Luật Pháp hoàn tất mục đích của nó, và Phúc Âm bắt đầu công trình cứu sống.

CÂU HỎI SUY NGẪM

Để Lời Chúa thực sự phẫu thuật và tái tạo đời sống, kính mời quý độc giả cùng tĩnh lặng và tự vấn trước ba câu hỏi sau:

Về động cơ tìm kiếm Chúa: Trong những thời khắc bế tắc của cuộc đời, tôi đang thực sự khao khát điều gì: một “phép lạ” tức thời để giải quyết hoàn cảnh, hay một “Lời phán” để chấn chỉnh và thay đổi chính tấm lòng tôi?
Về chiều sâu của sự ăn năn: Khi đối diện với sự sửa phạt hoặc hậu quả của tội lỗi, sự ăn năn của tôi chỉ dừng lại ở mong muốn thoát khỏi nghịch cảnh, hay thực sự là lời nài xin tha thiết như Đa-vít: “Đức Chúa Trời ôi, xin dựng nên trong con một lòng trong sạch”?
Về sự thỏa lòng nơi Đấng Christ: Liệu tôi đã hoàn toàn thỏa mãn và đầu phục trước “Dấu lạ Giô-na” — là sự chết và phục sinh của Chúa Giê-xu, hay tôi vẫn đang ngấm ngầm mặc cả, đòi hỏi Ngài phải liên tục chứng minh tình yêu bằng những phước hạnh vật chất và sự thuận lợi bề ngoài?

Cầu nguyện

Nguyện xin ân điển diệu kỳ của Đức Chúa Giê-xu Christ — Đấng đã ban chính huyết và thân thể Ngài làm “dấu lạ” trọn vẹn và duy nhất cho nhân loại — dư dật trên đời sống quý vị.

Chúc quý độc giả không xây dựng đức tin trên những cảm xúc nhất thời hay sự trồi sụt của hoàn cảnh, mà luôn tìm thấy sự vững an đời đời nơi Lời hằng sống. Nguyện Đức Thánh Linh hành động mạnh mẽ, ban cho quý vị một tấm lòng mềm mại, nhạy bén để luôn sẵn sàng “hết lòng trở về” và kinh nghiệm sự biến đổi tâm thần không ngừng trong tình yêu thương nhân từ của Đức Chúa Trời.

Bình an của Đấng Christ ở cùng quý vị. Amen!

(Phụ lục: Các câu Kinh Thánh nền tảng tham khảo)

Giô-na 3:1–10: Dân Ni-ni-ve nghe lời rao giảng và ăn năn.
Thi Thiên 51:10,17: Tấm lòng tan nát, và lời cầu xin được dựng nên lòng trong sạch.
Giô-ên 2:12–13: “Hãy hết lòng trở về cùng Ta… vì Ta nhân từ, thương xót.”
Lu-ca 11:29–32: “Không ban dấu lạ nào ngoài dấu lạ của Giô-na… ở đây có Đấng hơn Giô-na.”
(Đối chiếu thêm) Ma-thi-ơ 12:39–40; Rô-ma 10:17; 1 Cô-rinh-tô 1:22–24.

Pastor Paul Kiêm

TỪ “XIN, XIN, XIN” ĐẾN “Ý CHA ĐƯỢC NÊN”: CUỘC CẢI CHÁNH BÀI CẦU NGUYỆN CỦA HỘI THÁNH HÔM NAY

BÀI VIẾT MỚI, MỖI NGÀY MỘT CHÚT, THẦN HỌC, TIN TỨC & SỰ KIỆN

GIẢI MÃ BÍ ẨN “DẤU LẠ GIÔ-NA”: VÌ SAO ĐỨC CHÚA TRỜI TỪ CHỐI THỎA MÃN CƠN KHÁT PHÉP LẠ CỦA CON NGƯỜI? (ngày 25.2.2026)