Vietnamese
Chinese (Simplified)
English
Korean
HÀNH TRÌNH TỪ ĐỒNG VẮNG ĐẾN GẦM BÀN CỦA CHÚA
KInh thánh: Giê-rê-mi 31:1-7, 10-13; Lu-ca 7:16; Ma-thi-ơ 15:21-28 (Bản Truyền Thống 1925)
Có một câu hỏi mà mọi tâm hồn thành thật đều phải đối diện ít nhất một lần trong đời: Tôi có còn xứng đáng được yêu không? Dân Y-sơ-ra-ên hỏi câu ấy giữa đống tro tàn của thành thánh. Người đàn bà Ca-na-an hỏi câu ấy khi quỳ trước một Đấng không đáp lời. Và có lẽ chính bạn cũng đang mang câu hỏi ấy trong lòng lúc này. Ba phân đoạn Kinh Thánh hôm nay không trả lời bằng lý luận, mà bằng một tiếng gọi, một sự thăm viếng, và một mảnh bánh vụn — đủ để đổi thay cả một đời người.
I. Tiếng Gọi Vang Lên Giữa Đống Đổ Nát
Giê-rê-mi 31 không mở ra trong một khung cảnh thanh bình. Nó mở ra sau khi mọi thứ đã sụp đổ: đền thờ ra tro, thành thánh ra gạch vụn, dân sự bị lùa qua sa mạc đến một xứ xa lạ. Đây không phải là lời của một Đức Chúa Trời đến để an ủi những người đã ăn năn đủ. Đây là lời phán ra khi họ chưa làm được gì để xứng đáng nhận nó:
“Phải, ta đã yêu ngươi bằng tình yêu đời đời, nên ta lấy sự nhân từ mà kéo ngươi đến.” (Giê-rê-mi 31:3)
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ, ‘ahabat ‘olam — tình yêu đời đời — không mang nghĩa của một cảm xúc bộc phát, mà là một tình yêu đã tồn tại từ trước, không chờ điều kiện nào được đáp ứng mới bắt đầu. Câu văn không nói: “Ta sẽ yêu ngươi nếu ngươi quay lại.” Câu văn nói: Ta đã yêu, và chính vì đã yêu nên mới có sự kéo lại. Trình tự ở đây rất quan trọng: tình yêu đi trước, sự trở về đi sau. Không phải dân sự tự bước ra khỏi lưu đày rồi mới được yêu — chính tình yêu ấy đã đi vào tận nơi lưu đày để kéo họ ra.
Và nơi tình yêu ấy chọn để cất tiếng lại chính là nơi ít hy vọng nhất: đồng vắng — chốn không mùa màng, không nơi trú ẩn, chỉ có cát và khát. Bản văn không chép: “Dân sự thoát khỏi gươm dao rồi tự tìm ra ơn.” Bản văn chép: “đã được ơn trong đồng vắng” (31:2) — ơn ấy tìm thấy họ giữa nơi khô cằn, trước khi họ kịp làm gì để đáng được nhận.
Rồi có một câu khiến người đọc phải dừng lại thật lâu. Đức Chúa Trời gọi một dân tộc từng nhiều lần cúi lạy hình tượng, từng bội nghịch giao ước hết lần này đến lần khác, bằng một danh xưng tinh khôi tuyệt đối: “Hỡi gái đồng trinh Y-sơ-ra-ên” (31:4). Ngài không xóa lịch sử phản bội của họ — Ngài tuyên bố một danh tính mới đặt trên nền một sự tha thứ trọn vẹn. Và danh tính ấy không dừng lại ở lời nói suông; nó nở ra thành đời sống: “Ngươi sẽ lại cầm trống cơm, đi ra trong đám múa của những kẻ vui vẻ” (31:4), “Ngươi sẽ lại trồng vườn nho trên các núi Sa-ma-ri” (31:5). Ân điển thật không bao giờ dừng lại ở sự tha thứ trên giấy — nó luôn kết trái thành niềm vui sống động và công việc mới.
Đấng phán những lời ấy không đứng từ xa quan sát. Bài Đáp Ca vẽ nên hình ảnh gần gũi đến rúng động: “Đấng đã tản lạc Y-sơ-ra-ên sẽ nhóm nó lại, và giữ nó như kẻ chăn giữ bầy mình” (31:10). Chính bàn tay từng cho phép sự sửa phạt xảy ra, nay là bàn tay đi tìm, bồng ẵm, băng bó. Và lời hứa khép lại bằng một sự chắc chắn tuyệt đối, không điều kiện: “Ta sẽ đổi sự buồn rầu của chúng nó ra sự vui mừng; ta sẽ yên ủi chúng nó” (31:13).
II. Khi Lời Hứa Có Một Gương Mặt
Một lời hứa, dù đẹp đến đâu, vẫn chỉ là chữ viết cho đến khi nó mang một gương mặt. Tin Lành Lu-ca ghi lại đúng khoảnh khắc ấy. Sau khi chứng kiến một người chết được gọi sống lại, đám đông thành Na-in không thốt lên lời khen cho một phép lạ đơn lẻ — họ nhận ra điều lớn hơn:
“Có đấng tiên tri lớn đã nổi lên giữa chúng tôi, và Đức Chúa Trời đã thăm viếng dân Ngài.” (Lu-ca 7:16)
Động từ “thăm viếng” trong nguyên văn Hy Lạp mang một sức nặng cụ thể: xuyên suốt Cựu Ước, mỗi lần Đức Chúa Trời “thăm viếng” dân Ngài, đó luôn là dấu hiệu của một sự can thiệp cứu chuộc — như khi Ngài thăm viếng dân Ngài đang làm nô lệ tại Ai Cập và đưa tay ra giải cứu. Cho nên câu nói của đám đông thành Na-in không phải một lời khen ngẫu nhiên. Đó là lời tuyên bố rằng chính điều Giê-rê-mi 31 đã hứa — tình yêu đời đời đi tìm kẻ lưu lạc — nay đã mặc lấy xác thịt và bước đi giữa loài người.
III. Khi Bản Án Được Nói Ra Trước Khi Ân Điển Được Ban Cho
Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, ta dễ nghĩ rằng mọi lời cầu xin đều được đáp ngay tức khắc. Ma-thi-ơ 15 không cho phép ta nghĩ đơn giản như vậy — và chính vì thế đây là một trong những phân đoạn sâu sắc nhất của cả Tân Ước.
Một người đàn bà — Ma-thi-ơ cố ý gọi bà là “người Ca-na-an” (15:22), cái tên gợi lại cả lịch sử thù nghịch giữa dân ngoại và dân giao ước — quỳ xuống, kêu xin cho đứa con gái đang bị quỷ ám hành hạ. Và điều xảy đến sau đó là một chuỗi ba lời đáp khiến người đọc phải nín thở.
“Nhưng Ngài chẳng đáp một lời” (15:23) — sự im lặng tuyệt đối trước một tiếng kêu tha thiết.
“Ta chịu sai đến đây, chỉ vì các con chiên lạc mất của nhà Y-sơ-ra-ên đó thôi” (15:24) — một ranh giới rõ ràng: bà không thuộc về giao ước ấy.
“Không nên lấy bánh của con cái mà quăng cho chó con ăn” (15:26) — lời nói trần trụi nhất mà bản văn ghi lại, dù nguyên ngữ dùng từ chỉ “chó con nuôi trong nhà” chứ không phải chó hoang, vẫn là một sự khước từ không thể hiểu lầm.
Ba câu ấy đặt người đàn bà trước một bản án hoàn toàn đúng theo trật tự giao ước lúc bấy giờ: bà không có quyền, bà đứng ngoài, bà không xứng đáng. Điều đáng chú ý là bà không hề phản đối bản án ấy. Bà không nói “Ngài bất công”. Bà cúi đầu, thừa nhận toàn bộ:
“Lạy Chúa, thật như vậy…” (15:27a)
Và chính trong câu tiếp theo — không phải sau khi bản án được xóa bỏ, mà ngay giữa bản án ấy — bà nói ra một câu có thể xem là một trong những tuyên bố đức tin sâu sắc nhất trong cả bốn sách Tin Lành:
“…song mấy con chó con ăn những miếng bánh vụn trên bàn chủ nó rớt xuống.” (15:27b)
Bà không đòi ngồi cùng bàn với con cái. Bà chỉ xin phần rơi rớt từ một bàn tiệc mà bà tin chắc là dư dật đến mức một mảnh vụn cũng đủ sức đánh đuổi quỷ dữ và cứu sống con mình. Đức tin của bà không cãi lại lời phán, cũng không bỏ cuộc trước lời phán — nó bám lấy chính lời phán ấy để tìm ra ân điển ẩn trong đó.
Và Đấng đã ba lần dường như từ chối, giờ đây thốt lên lời tuyên dương lớn nhất mà Ngài dành cho một cá nhân trong toàn sách Ma-thi-ơ:
“Hỡi đờn bà kia, đức tin ngươi lớn thay! Việc phải xảy ra theo ý ngươi muốn!” (15:28)
Kẻ mở đầu câu chuyện bị gọi là chó con, kết thúc câu chuyện được chính Con Đức Chúa Trời công khai tôn vinh đức tin mình trước đám đông — và con gái bà, đang chịu khổ ở một nơi khác, “cũng một giờ đó… liền được lành” (15:28).
IV. Chính Là Bạn
Bạn đang đứng ở đâu trong ba khung cảnh này?
Có thể bạn đang ở giữa một “đồng vắng” của riêng mình — một mất mát, một hậu quả do chính mình gây ra, một nơi không còn gì để tự hào. Lời Chúa không đợi bạn bước ra khỏi đó rồi mới tìm bạn. Ơn ấy đã ở trong chính đồng vắng ấy, gọi tên bạn giữa cát bụi.
Có thể bạn đang cầu xin một điều gì đó đã lâu, và nhận lại chỉ là im lặng — như người đàn bà Ca-na-an đã từng nhận. Sự im lặng của Chúa không đồng nghĩa với sự từ chối cuối cùng của Ngài.
Và có thể — đây là điều khó nhất để nói ra — bạn đang tự kết án chính mình: tôi đã sai quá nhiều, tôi không còn xứng đáng, tôi chỉ đáng đứng dưới gầm bàn. Nếu đó là bạn, đừng dừng lại ở lời phán “không nên lấy bánh của con cái”. Hãy đi tiếp, như người đàn bà ấy đã đi tiếp — không phải bằng cách chứng minh mình xứng đáng, mà bằng cách tin rằng dù chỉ là một mảnh vụn, ân điển ấy vẫn đủ sức chữa lành trọn vẹn đời bạn.
Câu hỏi suy ngẫm
- Khi Chúa im lặng trước lời cầu nguyện của tôi, tôi có xu hướng buông bỏ, hay tiếp tục quỳ như người đàn bà Ca-na-an?
- Tôi có đang ở trong một “đồng vắng” nào mà chưa nhận ra ân điển đã có mặt sẵn ở đó, trước khi tôi kịp tìm kiếm nó?
- Tôi có đang cố chứng minh mình xứng đáng được Chúa yêu, thay vì nghỉ yên trong một tình yêu đã có từ trước khi tôi làm được điều gì?
- Khi lương tâm tuyên bố bản án về sự bất xứng của tôi, tôi có dám thừa nhận điều đó là thật — rồi vẫn tiếp tục bám lấy ân điển, như người đàn bà đã làm?
- Nếu một mảnh vụn từ bàn tiệc của Đấng Christ đã đủ sức giải cứu, điều đó thay đổi thế nào cách tôi nhìn những người tôi từng cho là “quá xa” để được cứu?
Cầu nguyện
Lạy Đức Chúa Trời, Đấng đã yêu con bằng tình yêu đời đời trước khi con làm được điều gì xứng đáng — con cảm tạ Ngài vì đã tìm con ngay giữa đồng vắng của con, đã thăm viếng con qua Con Ngài là Đức Chúa Jêsus Christ. Xin tha thứ những lần con buông bỏ khi Ngài im lặng. Xin ban cho con đức tin của người đàn bà Ca-na-an — dám thừa nhận sự bất xứng của mình, mà vẫn không thôi bám lấy ân điển. Xin cho một mảnh vụn từ bàn tiệc Ngài là đủ cho con hôm nay. Con cầu nguyện trong danh Cứu Chúa Jêsus Christ. A-men.
Pastor Paul Kiêm